आत्महत्या रोखण्यासाठी मेंदूचा अभ्यास पुणे - एखादी व्यक्‍ती आत्महत्येचा प्रयत्न का करते? तिच्या मेंदूमध्ये नेमकी कोणती प्रक्रिया घडते? मेंदूतून आत्महत्येच्या सूचना का मिळतात? याची उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या जैवतंत्रज्ञान विभागातील प्राध्यापक करीत आहेत. संशोधन यशस्वी झाल्यास आत्महत्या रोखण्यासह मनुष्याचा ‘आनंदी निर्देशांक’ वाढविण्यासाठी ते वरदान ठरणार आहे. ताज्या बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा ई-सकाळचे ऍप इगतपुरी येथील विपश्‍यना विशोधन विन्यास केंद्रातर्फे राज्य सरकारच्या आरोग्य विभागाच्या मदतीने ‘आनंदी गाव आनंदी भारत’ हा प्रकल्प राबविला जात आहे. यामध्ये विपश्‍यना केल्याने तणावग्रस्त व्यक्तीचा ‘आनंदी निर्देशांक’ (हॅपिनेस इंडेक्‍स) वाढतो, असे निरीक्षण समोर आले आहे. या प्रकल्पावर जैवतंत्रज्ञान विभागाचे प्रमुख प्रा. आर. एन गच्चे, इगतपुरी येथील विपश्‍यना केंद्राचे प्रमुख डॉ. निखिल मेहता, मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. उमेश अत्राम आणि बालरोगतज्ज्ञ डॉ. संग्राम जोंधळे हे संशोधन करीत आहेत. ४० जणांच्या मेंदूचा अभ्यास प्रकल्पावरच काम करताना मेंदूमध्ये घडणाऱ्या प्रक्रियेवर संशोधन करण्याचा विषय समोर आला. गेल्या एक वर्षापासून यावर विद्यापीठामध्ये संशोधन सुरू आहे. यासाठी आत्महत्येचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्‍ती आणि ज्या व्यक्ती आनंदी आहेत, अशा प्रत्येकी २० जणांचे ‘डीएनए’ नमुने घेतले. यामध्ये सर्व वयोगटांतील महिला व पुरुषांचा समावेश आहे. यासाठी ‘हॅमिल्टन स्केल’ या पद्धतीचा वापर करून या ४० जणांचे ‘आनंदी निर्देशांक’ मोजले. त्यामध्ये खूप मोठा फरक असल्याचे समोर आले. त्यामुळे संशोधन करताना मेंदूमध्ये घडणाऱ्या प्रक्रियेवर अभ्यास केला जात आहे, असे आर. एन. गच्चे यांनी सांगितले. पेशींमधील बदलांचे निरीक्षण मेंदूमध्ये एकाच वेळी असंख्य विचारांची प्रक्रिया सुरू असते. त्यामध्ये सुखी व्यक्‍तीच्या मेंदूत काय प्रक्रिया सुरू आहे, त्यांच्या पेशींमध्ये काय बदल होत आहेत, त्याचा परिणाम मानसिकतेवर कसा होतो, असे निरीक्षण केले जात आहे. तसेच, जे नैराश्‍याच्या गर्तेत आहेत; त्यांच्याही मेंदूतील प्रक्रिया व पेशींमधला बदल, याची तुलना केली जात आहे. या अभ्यासातून निष्कर्षापर्यंत गेल्यास त्यातून यावर निदान करण्यासाठी नवीन औषधांचे शोध लागले. ती देऊन व्यक्‍तीला नैराश्‍यातून बाहेर काढता येते. मात्र, हे संशोधन होण्यास बराच काळ लागेल, असे गच्चे यांनी सांगितले. News Item ID: 599-news_story-1575643255 Mobile Device Headline: आत्महत्या रोखण्यासाठी मेंदूचा अभ्यास Appearance Status Tags: Tajya News Site Section Tags: Pune Mobile Body: पुणे - एखादी व्यक्‍ती आत्महत्येचा प्रयत्न का करते? तिच्या मेंदूमध्ये नेमकी कोणती प्रक्रिया घडते? मेंदूतून आत्महत्येच्या सूचना का मिळतात? याची उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या जैवतंत्रज्ञान विभागातील प्राध्यापक करीत आहेत. संशोधन यशस्वी झाल्यास आत्महत्या रोखण्यासह मनुष्याचा ‘आनंदी निर्देशांक’ वाढविण्यासाठी ते वरदान ठरणार आहे. ताज्या बातम्यांसाठी डाऊनलोड करा ई-सकाळचे ऍप इगतपुरी येथील विपश्‍यना विशोधन विन्यास केंद्रातर्फे राज्य सरकारच्या आरोग्य विभागाच्या मदतीने ‘आनंदी गाव आनंदी भारत’ हा प्रकल्प राबविला जात आहे. यामध्ये विपश्‍यना केल्याने तणावग्रस्त व्यक्तीचा ‘आनंदी निर्देशांक’ (हॅपिनेस इंडेक्‍स) वाढतो, असे निरीक्षण समोर आले आहे. या प्रकल्पावर जैवतंत्रज्ञान विभागाचे प्रमुख प्रा. आर. एन गच्चे, इगतपुरी येथील विपश्‍यना केंद्राचे प्रमुख डॉ. निखिल मेहता, मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. उमेश अत्राम आणि बालरोगतज्ज्ञ डॉ. संग्राम जोंधळे हे संशोधन करीत आहेत. ४० जणांच्या मेंदूचा अभ्यास प्रकल्पावरच काम करताना मेंदूमध्ये घडणाऱ्या प्रक्रियेवर संशोधन करण्याचा विषय समोर आला. गेल्या एक वर्षापासून यावर विद्यापीठामध्ये संशोधन सुरू आहे. यासाठी आत्महत्येचा प्रयत्न करणाऱ्या व्यक्‍ती आणि ज्या व्यक्ती आनंदी आहेत, अशा प्रत्येकी २० जणांचे ‘डीएनए’ नमुने घेतले. यामध्ये सर्व वयोगटांतील महिला व पुरुषांचा समावेश आहे. यासाठी ‘हॅमिल्टन स्केल’ या पद्धतीचा वापर करून या ४० जणांचे ‘आनंदी निर्देशांक’ मोजले. त्यामध्ये खूप मोठा फरक असल्याचे समोर आले. त्यामुळे संशोधन करताना मेंदूमध्ये घडणाऱ्या प्रक्रियेवर अभ्यास केला जात आहे, असे आर. एन. गच्चे यांनी सांगितले. पेशींमधील बदलांचे निरीक्षण मेंदूमध्ये एकाच वेळी असंख्य विचारांची प्रक्रिया सुरू असते. त्यामध्ये सुखी व्यक्‍तीच्या मेंदूत काय प्रक्रिया सुरू आहे, त्यांच्या पेशींमध्ये काय बदल होत आहेत, त्याचा परिणाम मानसिकतेवर कसा होतो, असे निरीक्षण केले जात आहे. तसेच, जे नैराश्‍याच्या गर्तेत आहेत; त्यांच्याही मेंदूतील प्रक्रिया व पेशींमधला बदल, याची तुलना केली जात आहे. या अभ्यासातून निष्कर्षापर्यंत गेल्यास त्यातून यावर निदान करण्यासाठी नवीन औषधांचे शोध लागले. ती देऊन व्यक्‍तीला नैराश्‍यातून बाहेर काढता येते. मात्र, हे संशोधन होण्यास बराच काळ लागेल, असे गच्चे यांनी सांगितले. Vertical Image: English Headline: A study of the brain to prevent suicide Author Type: External Author ब्रिजमोहन पाटील मेंदूचे_आरोग्य आत्महत्या निर्देशांक भारत पुणे सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ biotechnology sections health मानसोपचारतज्ज्ञ कायदा व सुव्यवस्था विद्यार्थी आत्महत्या Search Functional Tags: मेंदूचे_आरोग्य, आत्महत्या, निर्देशांक, भारत, पुणे, सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ, Biotechnology, Sections, Health, मानसोपचारतज्ज्ञ, कायदा व सुव्यवस्था, विद्यार्थी आत्महत्या Twitter Publish: Meta Description: एखादी व्यक्‍ती आत्महत्येचा प्रयत्न का करते? तिच्या मेंदूमध्ये नेमकी कोणती प्रक्रिया घडते? मेंदूतून आत्महत्येच्या सूचना का मिळतात? याची उत्तरे शोधण्याचा प्रयत्न सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाच्या जैवतंत्रज्ञान विभागातील प्राध्यापक करीत आहेत. Send as Notification: News Story Feeds https://ift.tt/2r1My2K

via News Story Feeds https://ift.tt/2rZPPmW